امروز

شنبه, ۲ شهریور , ۱۳۹۸

  ساعت

۱۶:۵۲ بعد از ظهر

سایز متن   /

آفت کاربرد بی‌رویه القاب علمی در جامعه

اپیدمی استفاده از القاب «دکتر» و «مهندس» کاذب در جامعه ما به تدریج تبدیل به یک عادت ملی شده و این در حالی است که مرتکبین استفاده غیر مجاز از عناوین علمی به مجازات ماده (۵۵۶) فصل محکوم خواهندشد.

– بر اساس قانون مجازات استفاده از عناوین علمی دکتر، مهندس و … مستلزم داشتن مدرک معتبر از مراکز علمی و دانشگاهی داخلی و یا خارجی مورد تأیید رسمی وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری یا بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و شورای عالی انقلاب فرهنگی است و  مرتکبین استفاده غیر مجاز از عناوین علمی مذکور به مجازات محکوم خواهند شد.

در گذشته رسم بود که خانواده‌ها زمانی‌که دختر یا پسر آنها در دانشگاه در  رشته پزشکی یا مهندسی پذیرفته می‌شود بلافاصله فرزند خود را با لقب دکتر ومهندس خطاب می‌کردند تا به تدریج برای اطرافیان لقب جدید جا بیفتد و پس از فارغ التحصیلی  اطرفیان کاملاً با نقش جدید آنها خو، بگیرند.

در جامعه ایرانی اما کاربرد القاب ریشه تاریخی داشته و گفته می‌شود در هر دوره‌ای شکل و شمایل خاص خود را دارد؛ زمانی‌‌که استفاده از عناوین علمی معمول نبود برای آقایان از القاب میرزا، خان، شیخ، سالار و… و برای خانم‌ها بانو، خاتون و… استفاده می‌کردند که البته پایگاه طبقاتی فرد، جایگاه اجتماعی، مذهبی و حتی سن و سال افراد  در استفاده از این عناوین برای آن بی‌تاثیر نیست.

شاید «دکتر» خطاب کردن وزیر برکنار شده دولت اسبق تاثیر گرفته از همین خصلت‌ها و تعارفات ایرانی در مراودات  اجتماعی باشد اما در سیستم دولتی نه تنها برای وزیر مورد نظر عزت نیاورد بلکه سبب برکناری وی نیز شد.

در ارتباطات امروزی کمتر کسی بنام میرزا، خان، سالار، بانو و خاتون خطاب می‌شود اما در جامعه ما تا دلتان بخواهد دکتر و مهندس وجود دارد و این عناوین اکتسابی چنان در روابط اجتماعی روزمره کاربرد پیدا کرده‌اند که از یک طرف صاحبان عناوین به آنها دامن می‌زنند و از طرف دیگر اطرافیان به شکل افراطی از این عناوین استفاده می‌کنند! به راستی دلیل و اساس به کار بردن این القاب برای برخی که پشتوانه علمی آن را ندارند، چیست؟

بیشتر بخوانید>  دوران «شغل دولتی» داشتن به سرآمده است

به گفته سهیل رضایی پژوهشگر و کارشناس مسائل اجتماعی، «بهترین حالت این است که این لقب‌ها را تنها یک مجاز در نظر بگیریم؛ مثل این‌که به کسی که خیلی باهوش است بگوییم اینشتین و مرادمان این باشد که او فوق‌العاده است؛ معمولا به چنین کسی نمی‌گویند دکتر حسابی یا ابن‌سینا و فقط یک عنوان حالت تمثیلی پیدا کرده است؛ یک جنبه طنز هم ممکن است در به کار بردن عنوان دکتر و مهندس وجود داشته باشد و آن زمانی است که بخواهند وانمود کنند طرف چیز زیادی  نمی‌فهمد با لقب دکتر و مهندس خطابش می‌کنند؛ از طرفی وقتی کسی با ظاهر مرتب به یک مغازه مراجعه می‌کند به ویژه  در مناطق مرفه‌تر،‌ تلقی صاحب مغازه این است که قاعدتاً او باید آدم تحصیل‌کرده‌ای باشد و به همین خاطر وی را دکتر یا مهندس خطاب می‌کند.»

اما آنچه در جامعه ما رواج پیدا کرده، استفاده از این عناوین توسط اطرافیان به دلیل رتبه علمی، باهوش بودن، ظاهر مناسب فرد نیست بلکه می‌توان نوعی تعارف  و تملق را در این رفتار اجتماعی مشاهده کرد.

اپیدمی استفاده از القاب کاذب  در جامعه ما به تدریج تبدیل به یک عادت ملی شده و اغلب افرادی که بر حسب نیاز و یا ضرورت و به منظور رفع مسائل و مشکلاتشان  به مدیر و یا مسؤولی مراجعه می‌کنند الصاق این عناوین و القاب کاذب به جملات خود، گاهی اوقات نزد مدیر و مسؤول مورد نظر راهگشای کار آنها بوده است.

بنابراین  به نظر می‌رسد در چنین جوامعی افراد و بروکراسی از شرایط سالم کاری بهره نمی‌برند و احیاناً فساد مالی و اداری در این قبیل سیستم‌ها مشروعیت پیدا می‌کند چرا که این تعارفات و این بده‌بستان‌ها خود نیز نماد و نشانه‌های واقعی فساد است از سوی دیگر شخص مسؤول از طریق باج کلامی اقدام به انجام کار فرد مراجعه کننده کرده است.

البته عکس این قضیه هم صادق است و آن شامل افرادی می‌شود که در حقیقت از پشتوانه علمی و مدارک دانشگاهی بالایی برخوردار هستند و اطرافیان با اطلاع از سطح علمی او را استاد، دکتر، مهندس و… خطاب می‌کنند تا از این طریق روزانه رتبه علمی خود را شارژ کرده و دیگران را بیشتر به خطاب کردن وی به نام «دکتر» و… ترغیب کند.

بیشتر بخوانید>  برای اولین بار در مسجدسلیمان المان ساعت گردان در هشت بنگله نصب شد + تصاویر

رواج فرهنگ استفاده از عناوین کاذب در جامعه ما نشان می‌دهد جامعه ما تجلیل محور و نه تحلیل پسند است و به همین دلیل اغلب گفتمان‌هایی که ریشه اجتماعی دارند بدون نقد رشد و نهادینه می‌شوند.

در جامعه خوزستانی علاوه بر مسائل ذکر شده آنچه به تازگی به شدت رشد پیدا کرده، این است که برخی افراد قبل از دست‌یابی به مناصب بنام آقای فلان و یا خانم فلان برای اطرافیان شناخته شده‌اند اما پس از تفویض مسؤولیت، یک شبه فارغ التحصیل مقطع دکتری می‌شوند و حلقه نزدیک به مسؤول و مدیر جدید به شکل افراط گونه وی را با نام علمی جدید خطاب می‌کنند تا رواج خصلت‌های منفی آن‌هم در بدنه دولت بیش از پیش سبب شکسته شدن پارادایم‌های اخلاقی شوند.

انتهای پیام/

منبع :فارس _عاطفه اسماعیلی منش

برچسب ها:
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

اخبار ورزشی